کابل هالوژن فری که با اختصاراتی نظیر LSHF یا HFFR نیز در صنعت شناخته می شود، به نوعی از سیم و کابل ها گفته می شود که در ساختار روکش و عایق آنها از عناصر هالوژنه نظیر فلور، کلر و بروم استفاده نشده است. در هنگام بروز آتش سوزی در ساختمان ها، بیشترین تلفات جانی نه به دلیل حرارت شعله، بلکه بر اثر استنشاق دود های سمی و خفه کننده ناشی از سوختن پلاستیک های معمولی (PVC) رخ می دهد. کابل های فاقد هالوژن به گونه ای طراحی شده اند که در برخورد با آتش، دودی بسیار ناچیز و غیر سمی تولید کنند و از همه مهم تر، گاز های اسیدی خورنده که باعث تخریب تجهیزات الکترونیکی حساس می شوند را منتشر نکنند. این ویژگی ها باعث شده است که استفاده از این محصولات در اماکن عمومی و فضا های بسته به یک استاندارد اجباری تبدیل شود.

پلیمر های HFFR و تفاوت آن ها با پلاستیک های معمولی

پلیمر های به کار رفته در کابل هالوژن فری بر پایه مواد ترموپلاستیک یا ترموست مهندسی شده ای هستند که با افزودنی های معدنی نظیر هیدروکسید آلومینیوم یا منیزیم تقویت شده اند. پلاستیک های سنتی مانند پی وی سی حاوی مقادیر زیادی کلر هستند که در صورت احتراق، گاز هیدروژن کلراید تولید می کنند؛ این گاز در ترکیب با رطوبت هوا به اسید کلریدریک تبدیل می شود که هم برای ریه انسان کشنده است و هم باعث خوردگی شدید فلزات و مدار های الکترونیکی می شود. در مقابل، پلیمر های HFFR در هنگام سوختن تنها بخار آب و مقدار کمی دی اکسید کربن آزاد می کنند که خطر بسیار کمتری برای ایمنی محیطی دارد.

نقش گازهای سمی در حوادث آتش سوزی ساختمان های اداری

تحقیقات نشان می دهد که در اکثر آتش سوزی های بزرگ، دود سیاه ناشی از کابل های معمولی دید افراد را به کلی از بین می برد و باعث سرگیجه و بیهوشی در کمتر از چند دقیقه می شود. استفاده از کابل هالوژن فری در مجتمع های اداری، بانک ها و بیمارستان ها که تراکم جمعیت در آن ها بالاست، یک ضرورت حیاتی محسوب می شود. این کابل ها با حذف عناصر سمی، شفافیت هوا را در زمان حریق حفظ می کنند تا علائم خروجی اضطراری قابل رویت باقی بمانند. علاوه بر این، گازهای اسیدی ناشی از کابل های معمولی به سرعت به اتاق های سرور و تابلو های کنترل نفوذ کرده و باعث خرابی دائمی تجهیزات گران قیمت می شوند، حتی اگر آن بخش ها مستقیما با آتش در تماس نباشند. کابل هالوژن فری با جلوگیری از انتشار این گاز های خورنده، هزینه های بازسازی پس از حریق را به شدت کاهش می دهد. در واقع، سرمایه گذاری روی این کابل ها، بیمه کردن سلامت انسان ها و تداوم کارکرد سیستم های حساس دیجیتالی در شرایط بحرانی است.

چرا استفاده از کابل هالوژن فری در اماکن عمومی الزامی است؟

طبق قوانین جدید سازمان نظام مهندسی و استاندارد های آتش نشانی، استفاده از کابل هالوژن فری در مکان هایی که تجمع افراد زیاد است و راه های خروجی محدودی دارند، اجباری شده است. این اماکن شامل متروها، فرودگاه ها، هتل ها، مراکز خرید بزرگ و سالن های سینما می شوند. دلیل این الزام، رفتار خاص این کابل ها در برابر حریق است؛ کابل های HFFR نه تنها دود سمی تولید نمی کنند، بلکه خاصیت خود خاموش شونده  دارند و اجازه نمی دهند شعله در طول مسیر کابل کشی گسترش یابد و به نقاط دیگر ساختمان سرایت کند.

در فضا های زیرزمینی مانند تونل های مترو که امکان تهویه سریع دود وجود ندارد، استفاده از کابل های معمولی می تواند فاجعه بار باشد. یک جرقه کوچک در سیستم کابل کشی می تواند در عرض چند ثانیه محیط را از دود غلیظ اسیدی پر کند. کابل هالوژن فری با رعایت استاندارد های سختگیرانه نظیر IEC 60754 (تست خلوص گاز های اسیدی) و IEC 61034 (تست غلظت دود)، تضمین می کند که در صورت بروز حادثه، کمترین آسیب به محیط زیست و سلامت عمومی وارد شود.

استاندارد های بین المللی دود و سمیت

برای اینکه یک محصول به عنوان کابل هالوژن فری واقعی شناخته شود، باید چندین آزمون آزمایشگاهی پیچیده را پشت سر بگذارد. یکی از این تست ها، سنجش میزان شفافیت نور در یک اتاقک پر از دود است. در این آزمایش، کابل در معرض شعله قرار می گیرد و میزان نوری که از میان دود عبور می کند نباید از درصد مشخصی کمتر شود. کابل های استاندارد لینکو در این بخش عملکرد خیره کننده ای دارند و دید کافی را برای نیرو های امدادی در صحنه آتش سوزی فراهم می کنند.

· رسانایی الکتریکی گازها و ph

آزمون مهم دیگر، اندازه گیری PH و رسانایی الکتریکی گازهای حاصل از احتراق است. اگر گازها خاصیت اسیدی داشته باشند، PH آب موجود در محیط آزمایش کاهش می یابد. کابل هالوژن فری باید به گونه ای باشد که PH گاز های آن بالای ۴.۳ باشد تا به عنوان (بدون اسید) طبقه بندی شود. این استانداردها به طراحان تاسیسات اجازه می دهد با اطمینان کامل، این محصولات را در نقشه های اجرایی ساختمان های سبز و پایدار لحاظ کنند تا بالاترین سطح ایمنی برای ساکنان فراهم گردد.

ضرورت ایمنی در تونل ها و ایستگاه های مترو

تونل های مترو به دلیل ساختار بسته و طولانی، حساس ترین مکان ها برای اجرای زیرساخت های برقی هستند. کوچکترین دود ناشی از سوختن عایق کابل می تواند باعث وحشت مسافران و مسدود شدن راه های خروجی شود. استفاده از کابل هالوژن فری در این بخش ها نه تنها یک پیشنهاد، بلکه یک قانون بین المللی است. این کابل ها باید دارای روکش هایی باشند که در برابر رطوبت و جوندگان نیز مقاوم بوده و در عین حال در زمان حریق، هیچ گونه هالوژنی آزاد نکنند. تکنولوژی به کار رفته در کابل های HFFR لینکو، مقاومت حرارتی بسیار بالایی را فراهم می آورد که مانع از ریختن قطرات مشتعل عایق به روی زمین می شود. این قطرات در کابل های معمولی خود عامل اصلی گسترش آتش به سایر تجهیزات هستند. در مقابل، عایق های فاقد هالوژن به صورت زغال در می آیند و یک لایه محافظ روی مس ایجاد می کنند که تا مدتی مانع از اتصال کوتاه شدن سیم ها در دل شعله های آتش می شود.

تفاوت های ساختاری و عملکردی کابل HFFR با کابل های PVC

تفاوت اصلی کابل هالوژن فری با کابل های پی وی سی در فرمولاسیون مواد پلیمری روکش نهایی و عایق آن ها نهفته است. در تولید کابل های معمولی، کلر به عنوان یک عامل ارزان قیمت برای افزایش مقاومت در برابر اشتعال استفاده می شود، اما به قیمت تولید گاز سمی. در کابل های HFFR، وظیفه مقابله با شعله بر عهده مواد معدنی نظیر )آلومینیوم تری هیدرات( است. این مواد در اثر حرارت، مولکول های آب آزاد می کنند که باعث خنک شدن سطح کابل و خفه شدن شعله می شود بدون اینکه هیچ عنصر سمی وارد هوا گردد.

از نظر ظاهری، کابل های هالوژن فری معمولا روکشی کمی کدرتر و زبرتر از کابل های براق PVC دارند. همچنین انعطاف پذیری این کابل ها به دلیل وجود پرکننده های معدنی، کمی کمتر از سیم های معمولی است، لذا در هنگام نصب باید به شعاع خم کابل دقت بیشتری کرد. با این حال، پیشرفت های اخیر در بخش تحقیق و توسعه برند لینکو منجر به تولید نسل جدیدی از کابل های HFFR شده است که انعطاف پذیری بسیار نزدیکی به کابل های معمولی دارند و سهولت نصب را برای مجریان برق فراهم آورده اند.

مزایای زیست محیطی و پایداری کابل های فاقد هالوژن

امروزه حفظ محیط زیست به یکی از دغدغه های اصلی در صنایع تولیدی تبدیل شده است. کابل هالوژن فری نه تنها در زمان مصرف ایمن است، بلکه در پایان عمر مفید خود نیز آسیب کمتری به طبیعت می زند. محصولات حاوی هالوژن در صورت دفن در زمین یا بازیافت غیراصولی، می توانند مواد سمی را به خاک و آب های زیرزمینی نشت دهند. اما مواد تشکیل دهنده کابل های HFFR پایداری بیشتری داشته و در صورت امحاء، گازهای گلخانه ای مخرب و مواد اسیدی تولید نمی کنند.

1. مقاومت در برابر اشعه UV و شرایط محیطی سخت

علاوه بر ایمنی در برابر حریق، کابل هالوژن فری تولید شده در مجتمع های صنعتی پیشرفته، مقاومت بسیار خوبی در برابر اشعه ماوراء بنفش (UV) و تغییرات جوی دارد. پلیمر های HFFR به دلیل ساختار ملکولی پایدار، در برابر تابش مستقیم خورشید دچار ترک خوردگی و تغییر رنگ نمی شوند. این ویژگی اجازه می دهد که از این کابل ها در نما های ساختمان ها، سینی کابل های روباز و محیط های نیمه صنعتی با اطمینان خاطر استفاده شود.

همچنین، این کابل ها در برابر نفوذ روغن ها و برخی حلال های شیمیایی مقاومت بهتری نسبت به PVC های معمولی نشان می دهند. این دوام فیزیکی باعث می شود که عمر مفید سیستم کابل کشی در اماکن عمومی به شدت افزایش یابد و نیاز به تعمیر و نگهداری های دوره ای کاهش پیدا کند. کابل های لینکو با رعایت تعادل میان نرمی عایق و مقاومت روکش، محصولی را ارائه می دهند که در سخت ترین شرایط نصب نیز سلامت فیزیکی خود را حفظ می کند.

2. کاربرد در صنایع کشتی سازی و تجهیزات دریایی

صنعت دریانوردی یکی از سختگیرانه ترین محیط ها برای استفاده از سیم و کابل است. در یک کشتی یا سکوی نفتی، راه فرار از آتش محدود است و نفوذ دود سمی به طبقات زیرین می تواند منجر به فاجعه شود. از این رو، استفاده از کابل هالوژن فری در تمام بخش های حیاتی شناورها الزامی است. این کابل ها باید علاوه بر خاصیت ضد نویز و ضد حریق، در برابر خوردگی آب شور دریا نیز مقاوم باشند.

پیشنهاد نهایی متخصصین لینکو

کابل هالوژن فری فراتر از یک محصول برقی، جزیی جدایی ناپذیر از استراتژی ایمنی ساختمان های مدرن است. در دنیای امروز که تراکم جمعیت در مراکز خرید، ایستگاه های مترو و برج های اداری رو به افزایش است، نادیده گرفتن استاندارد های دود و سمیت در کابل کشی می تواند عواقب جبران ناپذیری داشته باشد. انتخاب این کابل ها نه تنها یک الزام قانونی، بلکه یک تعهد اخلاقی برای حفظ جان انسان ها در برابر حوادث غیرقابل پیش بینی است. امیدواریم که مطالب این وب سایت برای شما مفید واقع شده باشند، با تشکر از همراهی شما.

پرسش های متداول

آیا کابل هالوژن فری همان کابل ضد حریق (Fire Resistant) است؟

خیر، کابل هالوژن فری (HFFR) در هنگام سوختن دود سمی تولید نمی کند، اما کابل ضد حریق (که معمولا با نوار میکا تقویت شده) می تواند در دل آتش برای مدت مشخصی (مثلا ۹۰ دقیقه) جریان برق را از خود عبور دهد. بسیاری از کابل های ضد حریق، هالوژن فری هم هستند اما برعکس آن همیشه صادق نیست.

چگونه می توان کابل هالوژن فری را از کابل معمولی تشخیص داد؟

بر روی بدنه این کابل ها عباراتی نظیر HFFR، LSZH یا LSHF حک شده است. همچنین در تست شعله، دود این کابل ها بسیار سفید و ناچیز است و بوی تند اسید (مانند بوی سوختن پلاستیک معمولی) از آن استشمام نمی شود.

آیا قیمت کابل های فاقد هالوژن بیشتر از کابل های معمولی است؟

بله، به دلیل استفاده از افزودنی های گران قیمت معدنی و فرآیند تولید پیچیده تر، قیمت این کابل ها حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد بیشتر از مدل های PVC است. اما این هزینه در مقابل افزایش ایمنی جان انسان ها و محافظت از تجهیزات گران قیمت، بسیار ناچیز تلقی می شود.

آیا این کابل ها برای استفاده در محیط های خارجی مناسب هستند؟

بله، کابل های هالوژن فری با کیفیت (مانند محصولات لینکو) دارای پایداری حرارتی و مقاومت در برابر UV هستند که آن ها را برای استفاده در محیط های بیرونی ساختمان ها و تونل ها کاملا مناسب می سازد.